Ostatnio duże znaczenie sprawie przyswojenia lecznictwu współczesnemu doświadczeń medycyny ludowej w różnych krajach nadała światowa Organizacja Zdrowia. Opracowany został długofalowy,,program w dziedzinie medycyny tradycjonalnej". Dyrektor Generalny w raporcie na posiedzeniu Komitetu Wykonawczego światowej Organizacji Zdrowia z dnia 15 lutego 1978 roku stwierdził, że ma on na celu ,,podwyższenie rangi m2009-03-09edycyny tradycjonalnej, rozwój badań naukowych, szkolenie oraz integrację systemów tradycjonalnych i zachodnich". Badanie osiągnięć medycyny ludowej stało się jedną z podstawowych dziedzin działalności światowej Organizacji Zdrowia.

Źródła pozyskania surowców zielarskich i ich podział

Surowce zielarskie pochodzą zarówno z roślin dziko rosnących, jak i uprawianych. W Polsce pozyskuje się surowce z około 100 roślin leczniczych dziko rosnących, a uprawia się około 60 roślin. Rośliny lecznicze występują w różnych zbiorowiskach, a ich skład wiąże się ściśle z klimatem, glebą, a także z wpływem gospodarki ludzkiej. Występują one wśród roślin przydomowych, chwastów pól uprawnych i ogrodów, nieużytków, łąk, torfowisk, lasów, przydroży. Wśród roślin leczniczych są również takie, które wysadzane są jako rośliny ozdobne lub jadalne. Należą do nich takie drzewa i krzewy, jak: lipa, głóg, jarząb pospolity, dziki bez czarny, róża pomarszczona, porzeczka czarna, malina i inne. Do uprawy wprowadzano początkowo rośliny pochodzenia śródziemnomorskiego, jak szałwię, tymianek i inne. Później wprowadzono do uprawy również rośliny występujące u nas w stanie dzikim, gdyż zbiór ze stanu naturalnego nie mógł pokryć wciąż wzrastające-.go zapotrzebowania. Obecnie takie surowce, jak owoc kminku czy korzeń kozika lekarskiego pozyskuje się wyłącznie z upraw, częściowo - rumianek pospolity, dziurawiec, babka lancetowata, bratek polny i inne. Racjonalna uprawa pozwala podnieść jakość ziół przez wprowadzenie wysokowartościowych odmian, otrzymać jednolity surowiec, zmniejszyć import niektórych surowców pochodzących z roślin nie rosnących u nas w stanie naturalnym. W Polsce uprawa ziół stale się rozwija. Obecnie pozyskuje się z niej około 75% ogólnej masy ziół. Surowcem zielarskim jest ta część rośliny, w której nagromadzenie ciał czynnych jest największe. Na ogół nie zbiera się więc całych roślin, a tylko poszczególne ich części, jak np. kwiaty, liście, korzenie, owoce. Z niektórych roślin pozyskuje się wiele surowców np. z bzu czarnego zbiera się kwiaty i owoce, a z mniszka korzenie, kwiaty i liście. Poszczególne części roślin zbiera się najczęściej oddzielnie.

Nazwa surowca zielarskiego składa się z nazwy części rośliny i nazwy botanicznej rośliny np.: korzeń mniszka, kwiat bławatka, ziele mięty. W handlu zielarskim surowce dzieli się na następujące grupy: kłącza i korzenie, kory, liście, kwiaty, owoce, nasiona, ziela. Surowce, których nie można zaliczyć do wyżej wymienionych grup łączy się w grupę tzw. różne. Do grupy tej należą między innymi szyszki chmielu, pączki topoli, zarodniki widłaka czy strąki fasoli.

Farmakopea Polska, która jest urzędowym spisem leków, stawia surowcom zielarskim określone wymagania jakościowe. Oprócz wymagań farmakopealnych obowiązują normy opracowane w przemyśle zielarskim, a zatwierdzone i wydawane przez Polski Komitet Normalizacyjny.

Normy dotyczą między innymi:

• tożsamości surowca (tj. gatunku, właściwego organu roślinnego),
• właściwości organoleptycznych (barwa, zapach, smak, wilgotność)
• dopuszczalnych zanieczyszczeń mineralnych i organicznych,
• ilości składnika działającego,
• sposobu pakowania, przechowywania, warunków transportu.

Normy zatwierdzone przez Polski Komitet Normalizacyjny wprowadzane są odpowiednimi zarządzeniami ogłoszonymi w Monitorze Polskim. Każda norma jest oznaczona literami PN, liczbą oznaczającą rok wydania oraz numer normy. Ocena surowca w oparciu o Farmakopeę Polską i obowiązujące normy, składa się z badania organoleptycznego, mikroskopowego, fizykochemicznego i biologicznego. Badanie organoleptyczne dokonywane przez wyspecjalizowanych pracowników za pomocą zmysłów (wzroku, powonienia, dotyku) pozwala szybko ustalić tożsamość surowca, stwierdzić zapach, smak, zanieczyszczenia. Na podstawie tego badania można również stwierdzić, czy surowiec został właściwie zebrany i wysuszony.